Kısa yanıt: Denver II (DDST-II), çocukların genel gelişimini taramak için kullanılan bir araçtır; otizme özgü bir test değildir ve tek başına tanı koymaz. Araştırma sonuçları, kullanılan dil uyarlamasına, örnekleme ve karşılaştırma ölçütüne göre değişebilir.
Denver II neyi tarar?
Resmî yayınevi bilgisine göre Denver II, 0–6 yaş için tasarlanmıştır; 125 maddeyi kişisel-sosyal, dil, ince motor ve kaba motor alanlarında toplar. Tarama sonucu, daha kapsamlı değerlendirme gerekip gerekmediği hakkında bilgi verir; tanı yerine geçmez. Hogrefe ürün bilgisi
Güney Kore çalışmaları
Shin ve arkadaşlarının 2005 tarihli çalışmasında, gelişim değerlendirmesi için bir hastanenin rehabilitasyon bölümüne yönlendirilen 113 çocuk, Korece Denver II ve Bayley-II ile değerlendirilmiş. Bayley-II’nin zihinsel gelişim ölçütüne göre duyarlılık 0,87, özgüllük 0,62; psikomotor ölçüte göre duyarlılık 0,83, özgüllük 0,51 bildirilmiş. Genel doğru sınıflandırma oranı %79,6. Bu değerler, seçilmiş klinik örneklem ve çalışmada kullanılan eşiklere aittir; genel nüfusa veya otizm tanısına doğrudan uygulanamaz. Korece Denver II geçerlik çalışması
2024’te İngilizce yayımlanan bir başka Seul makalesi, 1987’de yayımlanmış özgün Denver Developmental Screening Test (DDST) standardizasyon çalışmasının çeviri/ikincil yayımıdır. Çalışma 1985–1986’da 2.140 çocukla yürütülmüş; ancak konu Denver II değil, önceki DDST sürümüdür. Bu iki aracı aynı kanıt gibi değerlendirmemek gerekir. Seul’de özgün DDST standardizasyonu
Çin çalışmaları hakkında
Bu taramada Çin anakarasında Denver II’nin geçerlik veya güvenirliğini doğrudan inceleyen bir çalışmayı doğrulayamadım. Bu, Çin’de hiç çalışma olmadığı anlamına gelmez; yalnızca bu araştırma turunda güvenilir bir kaynak bulamadım. Arama sonuçlarında çıkan 1994 tarihli standardizasyon çalışması Singapur’a aittir; Çin verisi olarak sunulmamalıdır. Singapur çalışması
Diğer uyarlama çalışmalarından bulgular
İran’da yürütülen 2010 tarihli çalışmada Farsça DDST-II, Tahran’da 0–6 yaş arası 221 çocukta incelenmiş. Yazarlar uyarlamanın genel geçerlik ve güvenirlik sonucunu olumlu değerlendirmiş; ancak Denver II ile ASQ arasındaki uyum katsayısı 0,21, hekim değerlendirmesiyle uyum 0,44 olarak raporlanmış. Bu sonuçlar yalnızca incelenen Farsça uyarlama ve örneklem için yorumlanmalıdır. İran çalışmasının tam metni
2022’de yayımlanan Brezilya sürümü psikometrik çalışmasının özetinde, değerlendiriciler arası ve değerlendirici içi güvenirlik çok iyi; eşzamanlı geçerlik orta ile çok güçlü arasında bildirilmiş. Bu bulgular Brezilya uyarlamasına aittir ve Türkçe sürüme otomatik olarak aktarılamaz. Brezilya sürümü çalışması
Türkiye’de 2022’de yayımlanan bir çalışmada DDST-II, sağlıklı 0–6 yaş çocuklarda nöromotor gelişim ve bazı değişkenleri incelemek için kullanılmış. Bir testin Türkiye’de araştırmada kullanılması, tek başına Türkçe uyarlama veya norm çalışması yapıldığını kanıtlamaz. Türkiye’deki çalışma
2023’te yayımlanan ayrı bir çalışmada Denver II’nin 2–4 yaşta ilerideki gelişimsel koordinasyon bozukluğu riskini ayırt etme doğruluğu “orta düzeyde” olarak değerlendirilmiş. Bu bulgu otizm tanı performansını göstermez. Gelişimsel koordinasyon bozukluğu çalışması
Kanıtlar nasıl yorumlanmalı?
Farklı ülkelerdeki sonuçlar, çeviri ve kültürel uyarlama, örneklem, test sürümü ve karşılaştırma ölçütlerine bağlıdır. Bu nedenle tek bir “Denver II doğruluk oranı” varmış gibi konuşmak doğru olmaz. Bir ülkede elde edilen sonuçlar başka ülkeye genellenemez. Ayrıca Denver II genel gelişim taramasıdır; otizme özgü tarama veya tanı aracı değildir. Genel gelişim taramasıyla otizme özgü tarama ayrı amaçlara sahiptir. CDC tarama açıklaması
Test formu PDF’si bulunabiliyor mu?
Araştırmada resmî ve izinli, ücretsiz tam test formu PDF’si bulamadım. Hogrefe’nin ürün sayfası materyallere erişim için uygunluk belgesi ve test kullanıcıları için yeterlilik koşulları bildiriyor. İnternetteki üçüncü taraf kopyaların paylaşım iznini doğrulayamadığım için bunları eklemedim. Aşağıdaki indirilebilir PDF, test maddeleri, uygulama yönergeleri veya puanlama çizelgesi değil; bu yazıda anılan akademik bulguların kısa özetidir.
Kaynaklar
- Shin ve arkadaşları, 2005 — Korece Denver II geçerlik çalışması
- Lee, 1987 / 2024 — özgün DDST’nin Seul standardizasyonu
- Shahshahani ve arkadaşları, 2010 — Farsça DDST-II
- Santos ve arkadaşları, 2022 — Brezilya sürümü
- Doğan ve arkadaşları, 2022 — Türkiye’de DDST-II kullanımı
- Christovão ve arkadaşları, 2023 — DCD riski
- Hogrefe — test materyalleri ve kullanıcı yeterliliği
- CDC — gelişimsel ve otizme özgü tarama
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; test uygulama, puan yorumlama veya tanı koyma amacı taşımaz.
Bir yanıt yazın