UFCE · BİRLİKTE KEŞFEDELİM
Otizm alanında güvenilir kaynaklar
Resmî belgeler ve araştırma yazınından seçilmiş 20 kaydı; aileler, eğitimciler ve konuya ilgi duyan herkes için bir başlangıç noktası olarak bir araya getirdik.
Bu arşiv bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi, beslenme ya da bireysel eğitim önerisi değildir. Araştırma sonuçları, kapsamı ve örneklemiyle birlikte değerlendirilmelidir.
01 Resmî belgeler
Kamu politikası ve uygulama takibine ilişkin belgeler. Bakanlığın yayın arşivinden açılır.
II. Ulusal Otizm Eylem Planı 2023–2030
Türkiye’nin otizm alanındaki temel ulusal politika ve eylem çerçevesi.
Bakanlığın yayın arşivinde görüntüleII. Ulusal Otizm Eylem Planı 2023–2025 Faaliyet İzleme Raporu
Eylem planında yürütülen çalışmaların ve ilerlemenin izlenmesine yönelik güncel rapor. Bakanlığın yayın arşivinde listelenmektedir.
Bakanlığın yayın arşivinde görüntüle02 Araştırma ve derlemeler
Aşağıdaki yayınlar konu başlıklarına göre düzenlenmiştir. DergiPark bağlantıları akademik yayın kayıtlarına gider; bunlar resmî politika belgesi değildir.
Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme
2000–2024 dönemindeki Türkiye çalışmalarını tarıyor; kaynak listesindeki özete göre 5.061 kayıttan 7’si ölçütleri karşılamış.
Makale kaydını açOtizm Alanında Geliştirilmiş Ölçeklerin Sistemik Derlemesi: 2005–2025 Yılları Arası
Türkiye’de geliştirilen veya Türkçeye uyarlanan 25 otizm ölçeğini inceliyor. Başlık kaynak listesindeki yazımıyla aktarılmıştır; yayın kaydındaki başlıkla karşılaştırın.
Makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Vestibüler Fonksiyonların Objektif Değerlendirilmesi: Sistematik Bir Derleme
2000–2025 arasındaki objektif vestibüler değerlendirme çalışmalarını inceliyor.
Makale kaydını açSon 20 Yıllık Süreçte Erken Yoğun Davranışsal Eğitim Araştırmaları: Derinlemesine Bir Bakış
Erken yoğun davranışsal eğitim literatürünü değerlendiriyor. Bağlantı, kaynak listesinde verilen genel sayı sayfası yerine doğrudan makale kaydına düzeltilmiştir.
Doğrudan makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğu ve Uyku Sorunları: Aileler için Davranışsal Stratejiler
Otizm ve uyku sorunlarıyla ilgili yazını ve ailelerin kullanabileceği davranışsal stratejileri ele alıyor. Bireysel uyku önerisi veya sağlık danışmanlığı yerine geçmez.
Doğrudan makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Erken Okuryazarlık
Otizmli bireylerde erken okuryazarlık becerilerini ele alıyor. Bağlantı, kaynak listesindeki genel sayı sayfası yerine doğrudan makale kaydına düzeltilmiştir.
Doğrudan makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Eğitiminde Proje ImPACT: Sistematik Bir Derleme
Ebeveyn aracılı doğal gelişimsel-davranışsal müdahale olan Project ImPACT’ı araştırma yazını çerçevesinde inceliyor; bireysel müdahale önerisi değildir.
Makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğu Olan Öğrenciler İçin STEM Eğitimi
OSB olan öğrencilerin STEM eğitimindeki fırsatları, güçlükleri ve araştırma alanlarını ele alıyor.
Makale kaydını açKendini Yönetme ve Sosyal İletişim
Kendini yönetme yaklaşımının sosyal iletişim becerilerini desteklemedeki rolünü inceliyor. Verilen bağlantı doğrudan makale kaydı değil, dergi sayısı/arşiv sayfasıdır; makale eşleşmesi bağımsız olarak doğrulanmış değildir.
Dergi sayı/arşiv sayfasını açOtizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Uygulanan Güncel Diyet Yaklaşımları
Seçici yeme, gastrointestinal sorunlar ve farklı diyet yaklaşımlarını ele alan bir literatür derlemesidir. Bir diyetin etkili ya da uygun olduğu yönünde tavsiye veya onay değildir; beslenme değişiklikleri sağlık uzmanıyla değerlendirilmelidir.
Makale kaydını açGündüzlü Rehabilitasyon Gören Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Beslenme Durumlarının Değerlendirilmesi
İstanbul’da rehabilitasyon hizmeti alan 3–18 yaş aralığındaki 109 çocuğu inceliyor. Bu örneklem Türkiye geneline mal edilemez.
Makale kaydını açOtizmi Olan ve Olmayan Çocuklarda Yeme Davranışları ve Belirleyicileri: Kesitsel Bir Çalışma
İstanbul’da 60 otizmli ve 62 karşılaştırma grubundaki çocuğun yeme davranışlarını inceliyor. Kesitsel tasarım nedensellik göstermez; örneklem ulusal ölçekte temsil iddiası taşımaz.
Makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Meslek Becerilerinin Öğretildiği Araştırmaların İncelenmesi: Sistematik Derleme
OSB’li bireylere meslek becerilerinin öğretimine ilişkin araştırmaları inceliyor.
Makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Yaşam Kalitesi, Kaygı, Depresyon Düzeyleri ve İlişkili Faktörler
182 OSB tanılı çocuk ve ebeveyninde yaşam kalitesi, kaygı ve depresyon düzeylerini inceliyor. Bir tanı veya aile değerlendirme aracı değildir.
Makale kaydını açEbeveynlerin Otizm Algılarının Metaforlarla İncelenmesi
Kaynak listesindeki bilgiye göre 148 ebeveynin otizme ilişkin metaforlarını inceliyor. Kaynak dosyasında yazar alanı doğrulanabilir adlar yerine genel bir DergiPark notu içeriyor; yazar adı eklenmemiştir.
Makale kaydını açTürkiye’de OSB Olan Öğrencilerin Kaynaştırılmasına Yönelik Araştırmalar
2010–2022 arasında Türkiye’de OSB’li öğrencilerin kaynaştırılmasına yönelik tez ve makaleleri inceliyor.
Makale kaydını açTeknolojik İlerlemelerin Otizm Spektrum Bozukluğu Üzerine Etkileri
Teknolojinin erken tanı ve müdahalede kullanımını ele alan bir derleme.
Makale kaydını açOtizm Spektrum Bozukluğunda Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavilerin Kullanımı
Tamamlayıcı ve alternatif yaklaşımlara ilişkin literatürü inceler; herhangi bir yöntemin güvenli veya etkili olduğunun onayı ya da tedavi önerisi olarak yorumlanmamalıdır.
Makale kaydını aç03 Kaynakları nasıl okuyalım?
- Yayın türüne bakın: Derleme ve sistematik derlemeler mevcut araştırmaları özetler; tek başına kişiye özel öneri oluşturmaz.
- Örneklemin sınırını gözetin: İstanbul’daki belirli gruplarla yürütülen araştırmalar tüm Türkiye’deki aileleri veya çocukları temsil etmeyebilir.
- Politika ile araştırmayı ayırın: İlk iki kayıt Bakanlık yayınıdır; diğerleri akademik yayın veya derleme kayıtlarıdır.
- Sağlık kararlarını uzmanla görüşün: Bu sayfa tanı/tedavi hizmeti sunmaz; uyku, beslenme veya tedavi kararları için nitelikli sağlık profesyoneline danışın.
Arşiv, sağlanan kaynak listesi temel alınarak hazırlanmıştır. Bağlantıların ve bibliyografik ayrıntıların bir kısmı ayrıca kontrol edilmiştir; burada tüm kayıtların bağımsız bilimsel değerlendirmesi yapıldığı iddia edilmez.