{"id":284,"date":"2026-10-27T03:01:31","date_gmt":"2026-10-27T03:01:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ufce.com.tr\/?p=284"},"modified":"2026-10-27T03:01:31","modified_gmt":"2026-10-27T03:01:31","slug":"otizmli-cocuklarda-destekleyici-iletisim-aac-ile-iletisime-alan-acmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/2026\/10\/27\/otizmli-cocuklarda-destekleyici-iletisim-aac-ile-iletisime-alan-acmak\/","title":{"rendered":"Otizmli \u00c7ocuklarda Destekleyici \u0130leti\u015fim: AAC ile \u0130leti\u015fime Alan A\u00e7mak"},"content":{"rendered":"<p><strong>K\u0131sa \u00f6zet:<\/strong> Destekleyici ve alternatif ileti\u015fim (AAC), konu\u015fmaya e\u015flik edebilen veya gerekti\u011finde onun yerine kullan\u0131labilen farkl\u0131 ileti\u015fim yollar\u0131n\u0131 kapsar. Jest, i\u015faret, resimli ileti\u015fim panosu, ileti\u015fim kitab\u0131 veya konu\u015fma \u00fcreten cihazlar bunlara \u00f6rnektir. AAC, ki\u015finin yaln\u0131zca istek bildirmesine de\u011fil; se\u00e7im yapmas\u0131na, reddetmesine, yorum yapmas\u0131na ve ba\u015fkalar\u0131yla ileti\u015fim kurmas\u0131na alan a\u00e7may\u0131 hedefler. Her \u00e7ocu\u011fun ileti\u015fim bi\u00e7imi ve deste\u011fi farkl\u0131 olabilir.<\/p>\n<h2>AAC ne demektir?<\/h2>\n<p>AAC, \u0130ngilizce \u201caugmentative and alternative communication\u201d ifadesinin k\u0131saltmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk\u00e7ede destekleyici ve alternatif ileti\u015fim olarak kullan\u0131l\u0131r. \u201cDestekleyici\u201d ara\u00e7lar mevcut konu\u015fma veya ba\u015fka ileti\u015fim bi\u00e7imlerine e\u015flik edebilir; \u201calternatif\u201d yollar ise konu\u015fma eri\u015filebilir olmad\u0131\u011f\u0131nda ileti\u015fim kurmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir. Y\u00f6ntemler d\u00fc\u015f\u00fck teknolojili olabilir: jestler, i\u015faretler, foto\u011fraflar, semboller veya k\u00e2\u011f\u0131t panolar. Tablet ya da konu\u015fma \u00fcreten cihazlar da y\u00fcksek teknolojili se\u00e7enekler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), AAC\u2019nin farkl\u0131 bi\u00e7imlerini ve ileti\u015fim partnerlerinin rol\u00fcn\u00fc erken \u00e7ocukluk d\u00f6nemi \u00e7er\u00e7evesinde a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bu, genel bilgilendirme kayna\u011f\u0131d\u0131r; belirli bir \u00e7ocuk i\u00e7in ara\u00e7 se\u00e7imini tek ba\u015f\u0131na belirlemez. <a href=\"https:\/\/www.asha.org\/practice\/early-intervention-provider-support\/augmentative-and-alternative-communication-in-early-intervention\/\">ASHA\u2019n\u0131n AAC rehberini inceleyin.<\/a><\/p>\n<h2>AAC konu\u015fmay\u0131 engeller mi?<\/h2>\n<p>Bu, ailelerin s\u0131k\u00e7a merak etti\u011fi bir konudur. Iacono ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n 2016\u2019da yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rma derlemesi, otizmli \u00e7ocuklarda AAC \u00fczerine 17 sistematik derlemeyi incelemi\u015ftir. Yazarlar AAC\u2019nin olas\u0131 yararlar\u0131na dair artan kan\u0131t oldu\u011funu, ancak daha iyi tasarlanm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalara ve yaln\u0131zca isteme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en ileti\u015fim hedeflerine ihtiya\u00e7 bulundu\u011funu belirtmi\u015ftir. Bu nedenle ara\u015ft\u0131rma \u201cher y\u00f6ntem her \u00e7ocukta ayn\u0131 sonucu verir\u201d demek de\u011fildir.<\/p>\n<p>ASHA\u2019n\u0131n erken m\u00fcdahale kaynak sayfas\u0131, AAC\u2019nin konu\u015fma geli\u015fimini engellemedi\u011fini ve do\u011fal g\u00fcnl\u00fck etkinlikler i\u00e7inde ileti\u015fim f\u0131rsatlar\u0131 sunabilece\u011fini belirtiyor. AAC\u2019yi konu\u015fman\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131 olarak g\u00f6rmek do\u011fru de\u011fildir; ki\u015fi konu\u015fuyorsa konu\u015fmas\u0131na e\u015flik edebilir, konu\u015fma kullanm\u0131yorsa da ba\u015fka yollarla mesaj iletmesine imk\u00e2n tan\u0131yabilir. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kapsam\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC5036660\/\">hakemli derlemenin tam metnine<\/a> bak\u0131labilir.<\/p>\n<h2>G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda ileti\u015fime alan a\u00e7mak<\/h2>\n<p>\u0130leti\u015fim panosu ya da cihaz, yaln\u0131zca bir \u015fey istemek i\u00e7in kullan\u0131lan bir ara\u00e7 olmak zorunda de\u011fildir. \u00c7ocuk bu yollarla \u201chay\u0131r\u201d, \u201cbitti\u201d, \u201cyard\u0131m\u201d, \u201cmola\u201d diyebilir; bir etkinlik se\u00e7ebilir, dikkatini \u00e7eken \u015feyi payla\u015fabilir veya bir soruya yan\u0131t verebilir. \u00c7ocu\u011fun mevcut ileti\u015fim bi\u00e7imleri de \u00f6nemlidir: bak\u0131\u015f, beden hareketi, i\u015faret, ses, yaz\u0131 veya ba\u015fka yollar bir mesaj ta\u015f\u0131yabilir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Arac\u0131 eri\u015filebilir tutun:<\/strong> \u0130leti\u015fim arac\u0131, kullan\u0131laca\u011f\u0131 zaman ula\u015f\u0131labilir olmal\u0131; sadece yeti\u015fkinin elinde veya dolapta kalmamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130leti\u015fim i\u00e7in bekleyin:<\/strong> Soru sorduktan ya da se\u00e7enek g\u00f6sterdikten sonra \u00e7ocu\u011fa yan\u0131t vermesi i\u00e7in zaman tan\u0131y\u0131n. H\u0131zl\u0131ca onun yerine yan\u0131tlamak ileti\u015fim f\u0131rsat\u0131n\u0131 azaltabilir.<\/li>\n<li><strong>Kendiniz de model olun:<\/strong> Bir kelimeyi ya da sembol\u00fc s\u00f6ylerken\/g\u00f6sterirken ileti\u015fim arac\u0131nda da g\u00f6stermek, sistemin nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131labilir. Bunu \u00e7ocuktan hemen tekrar etmesini istemeden yap\u0131n.<\/li>\n<li><strong>\u0130leti\u015fim arac\u0131n\u0131 d\u00fczeltme s\u0131nav\u0131na \u00e7evirmeyin:<\/strong> Ama\u00e7 her sembol\u00fc do\u011fru se\u00e7mesini test etmek de\u011fil, mesaj\u0131n\u0131 anlamaya ve kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Farkl\u0131 i\u015flevlere yer verin:<\/strong> \u0130steklerin yan\u0131 s\u0131ra reddetme, yorum yapma, soru sorma ve sosyal payla\u015f\u0131m i\u00e7in de s\u00f6zc\u00fck veya sembollerin eri\u015filebilir olmas\u0131na dikkat edin.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu maddeler ki\u015fiye \u00f6zel terapi plan\u0131 de\u011fildir; genel ileti\u015fim ortam\u0131na ili\u015fkin \u00f6rneklerdir. Cihaz veya sembol sistemi se\u00e7imi, eri\u015filebilirlik ve uygulama konusunda \u00e7ocu\u011fu tan\u0131yan dil ve konu\u015fma terapisti ya da ilgili uzmanlarla i\u015f birli\u011fi yap\u0131labilir. Aile ve e\u011fitimciler, \u00e7ocu\u011fun kulland\u0131\u011f\u0131 ileti\u015fim bi\u00e7imlerinin farkl\u0131 ortamlarda anla\u015f\u0131l\u0131r ve eri\u015filebilir olmas\u0131 i\u00e7in bilgi payla\u015fabilir.<\/p>\n<h2>\u00c7ocu\u011fun se\u00e7imi ve mahremiyeti<\/h2>\n<p>\u00c7ocu\u011fun ileti\u015fim giri\u015fimlerini ciddiye almak ve \u201chay\u0131r\u201d ya da \u201cmola\u201d mesaj\u0131n\u0131 da ileti\u015fim olarak kabul etmek \u00f6nemlidir. Yeti\u015fkinler, \u00e7ocu\u011fun r\u0131zas\u0131 ve mahremiyetini g\u00f6zetmeli; ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011fu zorlamak, cezaland\u0131rmak veya herkesin \u00f6n\u00fcnde \u00f6zel bilgilerini payla\u015fmak i\u00e7in kullanmamal\u0131d\u0131r. Her \u00e7ocuk ayn\u0131 simgeyi veya cihaz\u0131 tercih etmeyebilir; i\u015fe yaramayan bir bi\u00e7imi zorla s\u00fcrd\u00fcrmek yerine \u00e7ocu\u011fun tepkisini ve eri\u015fim ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirin.<\/p>\n<h2>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/h2>\n<p>Bu alandaki ara\u015ft\u0131rmalar, y\u00f6ntemler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar ve \u00f6l\u00e7\u00fclen sonu\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. 2016 tarihli derlemede baz\u0131 bulgular olumlu olsa da yazarlar daha nitelikli \u00e7al\u0131\u015fma ve daha geni\u015f ileti\u015fim hedefleri gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Buradaki bilgiler belirli bir \u00e7ocu\u011fun hangi AAC sistemini kullanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemez ve bireysel de\u011ferlendirme yerine ge\u00e7mez.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7 ve hat\u0131rlatma<\/h2>\n<p>AAC, konu\u015fman\u0131n yerine ge\u00e7mek zorunda olmayan; ileti\u015fim kurman\u0131n farkl\u0131 yollar\u0131na yer a\u00e7an ara\u00e7lar ve yakla\u015f\u0131mlar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. En temel hedef, \u00e7ocu\u011fun mesajlar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na ve kendi tercihlerini ifade edebilmesine destek olmakt\u0131r. \u0130leti\u015fim arac\u0131n\u0131 eri\u015filebilir tutmak, \u00e7ocu\u011fa zaman vermek ve onun kulland\u0131\u011f\u0131 mesajlar\u0131 ciddiye almak g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda anlaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir.<\/p>\n<p>Bu i\u00e7erik genel bilgilendirme amac\u0131 ta\u015f\u0131r; tan\u0131, tedavi veya ki\u015fiye \u00f6zel terapi \u00f6nerisi de\u011fildir. \u00c7ocu\u011fun ileti\u015fim deste\u011fiyle ilgili ki\u015fisel de\u011ferlendirme ve planlama i\u00e7in ilgili sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim uzmanlar\u0131na dan\u0131\u015f\u0131n. Acil durumda T\u00fcrkiye\u2019de 112\u2019yi aray\u0131n.<\/p>\n<h2>Sources<\/h2>\n<ul>\n<li>American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). <a href=\"https:\/\/www.asha.org\/practice\/early-intervention-provider-support\/augmentative-and-alternative-communication-in-early-intervention\/\">Augmentative and Alternative Communication in Early Intervention<\/a>. Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde AAC bi\u00e7imleri, aile kat\u0131l\u0131m\u0131 ve ileti\u015fim partnerleri.<\/li>\n<li>Iacono, T., Trembath, D. ve Erickson, S. (2016). <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC5036660\/\">The role of augmentative and alternative communication for children with autism: current status and future trends<\/a>. <em>Neuropsychiatric Disease and Treatment, 12<\/em>, 2349\u20132361. 17 sistematik derlemeyi sentezleyen \u00e7al\u0131\u015fma; daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u015ft\u0131rmalara ihtiya\u00e7 oldu\u011funu bildirir.<\/li>\n<li>National Institute for Health and Care Excellence (NICE). <a href=\"https:\/\/www.nice.org.uk\/guidance\/cg170\/chapter\/recommendations\">Autism spectrum disorder in under 19s: support and management \u2014 Recommendations<\/a>. \u00c7ocuk i\u00e7in anlaml\u0131 ileti\u015fim ve g\u00f6rsel desteklerle ilgili kurumsal rehber.<\/li>\n<\/ul>\n<hr>\n<p><strong>SEO ba\u015fl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Otizmli \u00c7ocuklarda Destekleyici \u0130leti\u015fim (AAC) | UFCE<br \/><strong>Meta a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> AAC nedir, hangi ileti\u015fim bi\u00e7imlerini kapsar? Otistik \u00e7ocuklar, aileler ve e\u011fitimciler i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klayan kaynakl\u0131 genel rehber.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AAC, jestten ve i\u015faretten resimli panolara ve konu\u015fma \u00fcreten cihazlara uzanan ileti\u015fim yollar\u0131n\u0131 kapsar. Otistik \u00e7ocuklar, aileler ve e\u011fitimciler i\u00e7in kaynakl\u0131 genel rehber.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-otizm-rehberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285,"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions\/285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ufce.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}